مكتب ابو يعقوب يوسف البوزنجردى الهمدانى « 1 » كه از غرب به ماوراء النهر نقل مكان كرده و مكتب مزبور را در آنجا تأسيس نموده بوده ، تعلق داشت ( ابو يعقوب در سال 535 هجرى / 1140 ميلادى در گذشت ) . در تأليفات تاريخى از مؤسس اين مكتب و پيروان وى ندرتا ياد شده است ولى مسلما ايشان در ميان مردم نفوذ فراوان داشته‌اند . از رجال فعال اين مكتب دو تن از اولياء را كه مردم تاكنون نيز بسيار بزرگشان مىدارند - يعنى حكيم آتا و احمد يسوى « 2 » را بايد ذكر كرد . نفوذ شيوخ در ميان مردم ممكن بود موجب ترس و هراس زمامداران غير روحانى گردد و بدين سبب شيخان هم از آغاز اقداماتى براى احتراز از اين‌گونه تصادمات به عمل آوردند . حتى مؤسس اين مكتب به جانشينان خود وصيت كرده بود به مريدان و پيروان خويش همان مطالبى را بگويند كه در نامهء خطاب به سلطان سنجر عنوان شده بوده « 3 » يعنى در ضمن سخن با عامهء خلق و روابط خويش با زمامداران احساسات وفادارى و فرمانبردارى خويش را به حكومت ابراز دارند . اگر به سخنان عوفى اعتماد كنيم مجد الدين بغدادى نيز اين روش نزاكت را مرعى مىداشته . امام شهاب الدين خيوقى كه نامش بارها در تأليفات جوينى و نسوى آمده و در آن زمان در دربار خوارزم

--> ( 1 ) - « متون » ، ص 154 ( يافعى ، « مرآت الجنان » ) ؛ رجوع شود به : sq 176 . Brockelmann , GAL , Bd II , S دربارهء شيخ همدانى رجوع شود به : ژوكوسكى ، « ويرانه‌هاى مرو قديم » ، ص 169 172 ( از « قنديه » ؛ رجوع شود به ترجمهء وياتكين ، ( 269 - 266 ) . ( 2 ) - مقالهء : ( El . I ) « Melioranssci , « Ahmed yesewi . ( Barthold , « Hakim Ata ( El , II . ( 3 ) - « متون » ، ص 51 ( قنديه )